Aşk mı, Sevgi mi, Emek mi?

Bazı filmler yalnızca bir aşk hikâyesi anlatmaz; insanın sevgiye, bağlılığa ve ilişkilere dair düşüncelerini yeniden sorgulamasına neden olur. Cengiz Aytmatov’un aynı isimli kitabından, Atıf Yılmaz’ın 1977 yılında sinemaya kazandırdığı Selvi Boylum Al Yazmalım da böyle bir film. Asya, İlyas ve Cemşit’in hikâyesi üzerinden aşkın doğasını, tutkunun sınırlarını ve sevginin sorumlulukla kurduğu ilişkiyi ele alır. Filmin merkezinde ise yıllardır hafızalardan silinmeyen bir soru vardır: Aşk mı önemlidir, yoksa sevgi mi?

Filmin hikâyesi, kamyon şoförü İlyas’ın Asya ile karşılaşmasıyla başlar. İkili arasında kısa sürede güçlü bir yakınlaşma doğar. İlyas’ın özgür ve hareketli yaşamı, Asya’nın dünyasına yeni bir heyecan getirir. Birbirlerine âşık olur ve evlenirler. Ancak başlangıçtaki tutku, zamanla hayatın gerçekleriyle sınanmaya başlar. İlyas’ın işi nedeniyle sık sık evden uzak kalması ve başka bir kadınla yakınlaşması, ilişkilerindeki güveni zedeler. Bir zamanlar büyük bir aşkla kurulan yuva, İlyas’ın sorumsuz davranışları nedeniyle dağılma noktasına gelir. Asya, küçük çocuğuyla birlikte yalnız kalır.

Bu zor dönemde karşısına Cemşit çıkar. Asya’ya ve çocuğuna yardım eden Cemşit, zamanla onların hayatında önemli bir yer edinir. Onun yaklaşımı İlyas’ınkinden farklıdır. Büyük tutkular veya romantik sözler yerine sabır, şefkat ve sorumlulukla hareket eder. Asya’nın ve çocuğunun ihtiyaçlarını gözetir, onlara güvenli bir yaşam sunar. Böylece Asya, geçmişte yaşadığı büyük aşkla bugün kurduğu hayat arasında bir seçim yapmak zorunda kalır.

İlyas’ın yeniden ortaya çıkması, Asya’nın geçmişte bıraktığını düşündüğü duyguları canlandırır. Ancak artık yalnızca kendi hisleriyle hareket edebileceği bir hayatı yoktur. Cemşit’in kendisine ve çocuğuna gösterdiği bağlılığı da hesaba katmak zorundadır. Filmin sonunda İlyas’la gitmek yerine Cemşit’in yanında kalmayı seçer. Bu karar, yalnızca iki erkek arasında yapılan bir tercih değil, iki farklı ilişki anlayışının karşı karşıya gelmesidir.

İlyas tutkuyu, heyecanı ve geçmişte yaşanan büyük aşkı temsil ederken Cemşit güveni, istikrarı ve emeği temsil eder. Film, bu karşıtlık üzerinden önemli bir gerçeği hatırlatır: Birini sevmek, onunla sağlıklı bir hayat kurabilmek için her zaman yeterli değildir. Duyguların yoğunluğu, davranışların niteliğini garanti etmez. Sevgi, yalnızca hissetmekle değil, o hissin sorumluluğunu üstlenmekle de ilgilidir.

Burada tutku ile güven arasındaki fark belirginleşir. Tutku insanı heyecanlandırabilir, özlem duymasına ve yoğun duygular yaşamasına neden olabilir. Güven ise insanın bir başkasının yanında kendisini huzurlu ve değerli hissetmesini sağlar. İdeal bir ilişkide bu iki duygu birbirini tamamlayabilir. Fakat Asya’nın hikâyesi, tutkunun tek başına bir hayatı ayakta tutamayacağını gösterir.

Filmin en güçlü mesajı ise unutulmaz repliğinde saklıdır: “Sevgi neydi? Sevgi emekti.”

Bu cümle, sevgiyi romantik bir duygunun ötesine taşır. Birinin yanında olmak, zor zamanlarında sorumluluk almak, güven vermek ve birlikte bir hayat kurabilmek sevginin görünür hâlleridir. Selvi Boylum Al Yazmalım, aşkın değersiz olduğunu değil tek başına yeterli olmadığını anlatır. Geçmişte büyük bir tutkuyla sevdiğimiz birini bugün hayatımızda istemeyebiliriz. Çünkü bir insanı sevmekle onunla bir hayat paylaşabilmek aynı şey değildir. Bazen kalbimizde iz bırakan kişiyle değil, hayatımızda güven ve huzur yaratan kişiyle yürümeyi seçeriz.

Belki de filmin yıllardır etkisini korumasının nedeni budur. Bize aşkın nasıl hissettirdiğinden çok, sevginin nasıl yaşatıldığını düşündürür. Çünkü aşk bir duyguyla başlayabilir ancak birlikte bir hayat kurmak, birlikte ilerlemek emek isteyen bir süreçtir.